色诱直播

AS 91782 Annotated exemplars

Te tito i t膿tahi pakiwaitara poto

Te Reo Rangatira | Level 2

Tauaromahi m艒 te Aromatawai 膩-Roto

Commentary

Ko te tauaromahi he tauira mahi 膩 te 膩konga e whakam膩rama ana i te mat奴 o te paerewa paetae. He mea 膩whina i te kaiako ki te k艒whiri whakataunga aromatawai ki te taumata e tika ana.

Tuku iho ng膩 tauaromahi me ng膩 whakam膩rama katoa [PDF, 506 KB]

Whiwhinga Kairangi

91782 Whiwhinga Kairangi exemplar (PDF | 375 KB)

Commentary

M艒 Kairangi, me t膩rai te 膩konga he pakiwaitara poto e 膩ta matapaki ana he tuahangata i t膿tahi take ahurea me te whakamahi i ng膩 rautaki tuhituhi e h膩pai ana i ng膩 nuka reo hei whakaniko i te pakiwaitara. Ka taea e te 膩konga t膿nei m膩:

  • te nanakia o te whakarite i te kiripuaki matua ki t膩 tuahangata me tuawahine e mahi ai
  • te nanakia o te whakamahi i ng膩 nuka reo me ng膩 nuka tuhituhi hei whakaara i te pakiwaitara kia kounga ai
  • te tika o te t膩rai i te t膩h奴 o te pakiwaitara kia mau ai te hung膩 p膩nui.

He nanahu te whare k艒rero o te 膩konga, i tuitui i ng膩 ari膩 ahurea hei t奴膩papa m艒 te kaupapa nei kia aro mai te hunga p膩nui. Kua whakaahua i ng膩 wh膿ako, i ng膩 mahi hoki o te tuahangata me 艒na p膩nga ki te pakiwaitara mai i te tirohanga o te kaituhi (1).

Kua nanakia te whakawhanaketanga o ng膩 whakaaro o te pakanga i waenganui i te Tangata whenua me Tauiwi. Kua 膩ta whakatakotoria e te 膩konga 艒na rongorongo i te w膩hi o te pakanga, t艒na mauheretanga me tana mahi p奴rahorua ki t艒na ake iwi. Ko te take matua o te pakiwaitara ko te whenua, te raupatu whenua, te pakanga m艒 te whenua me te mana motuhake o te tangata whenua (2).

E h膩ngai tika ana ng膩 nuka reo ki te kaupapa o te pakiwaitara. Kua h膩pai ng膩 nuka reo i ng膩 pikitia 膩-kupu e t奴hono ana ki te w膩 me te t奴momo 膩hua o te horopaki (3).

Kia p奴mau te whiwhinga Kairangi Pari t膿r膩 pea me whakam膩rama i te p膩nga o te pakanga, o te raupatu whenua r膩nei ki t艒na iwi. I mate noatia ia k膩ore i ea te take ahurea, k膩ore he tirohanga whakamua r膩nei o ng膩 iwi i t奴 ki te whawhai. I mate noa te take me te tuahangata.

Whiwhinga Kaiaka

91782 Whiwhinga Kaiaka exemplar (PDF | 329 KB)

Commentary

M艒 Kaiaka, me t膩rai te 膩konga he pakiwaitara poto e 膩ta matapaki ana he tuahangata i t膿tahi take ahurea me te whakamahi i ng膩 rautaki tuhituhi e h膩pai ana i ng膩 nuka reo hei whakaniko i te pakiwaitara. Ka taea e te 膩konga t膿nei m膩:

  • te 膩ta whakarite i te kiripuaki matua ki t膩 tuahatanga me tuawahine e mahi ai
  • te 膩ta whakamahi i ng膩 nuka reo me ng膩 nuka tuhituhi hei hiki i te pakiwaitara
  • te t膩rai i te t膩h奴 o te pakiwaitara kia aro ai te hunga p膩nui.

Kua 膩ta whakarite i te t膩h奴 o ng膩 ari膩 ahurea hei t奴膩papa m艒 te kaupapa nei kia t艒 mai i te hinengaro o te hunga p膩nui. He nanakia ng膩 nuka reo kua whakamahia e te 膩konga e h膩pai ana i ng膩 pikitia 膩-kupu kia whai ai i ng膩 tirohanga, i ng膩 wh膿ako o te tuahangata (1).

Kua 膩ta whakarite i ng膩 parekura i waenganui i te Tangata whenua me Tauiwi. Te whakataurekareka i te tuahangata kia whai i ng膩 tonotono o Tauiwi, kia noho hei p奴rahorua 鈥 ki t膩 te kaituhi kia noho ng奴 te tuahangata p膿r膩 i te kiore i mua tonu i tana k艒kiri i te hoariri. Kua 膩ta whakatakotoria e te 膩konga he rautaki m膩 te tuahangata, kia whakaw膩tea mai ia i ng膩 ringa o Tauiwi ahakoa i te otinga i riro ia hei raukakai o te pakanga (2).

Kia eke ki te Kairangi, t膿r膩 pea me hoki an艒 ki te whakamutunga i oti wawe nei, i mate te tuahangata, ko ia te raukakai o te pakanga engari k膩ore he tirohanga whakamua r膩nei o ng膩 iwi i t奴 ki te whawhai. I mate noa te take me te tuahangata.

Whiwhinga Paetae

91782 Whiwhinga Paetae exemplar (PDF | 299 KB)

Commentary

M艒 Paetae me t膩rai te 膩konga he pakiwaitara poto e matapaki ana he tuawahine i t膿tahi take ahurea me te whakamahi i ng膩 rautaki tuhituhi e h膩pai ana i ng膩 nuka reo hei whakaniko i te pakiwaitara. Ka taea e te 膩konga t膿nei m膩:

  • te whakarite i te kiripuaki matua ki t膩 tuahangata me tuawahine e mahi ai
  • te whakamahi i ng膩 nuka reo me ng膩 nuka tuhituhi o te pakiwaitara
  • te t膩rai i te t膩h奴 o te pakiwaitara.

He ng膩wari noa te whai i te t膩h奴 o te pakiwaitara ahakoa ng膩 hapa. Ko t膩 te 膩konga he whakatau i te t奴膩papa o te k艒rero, ar膩, ko te tiaki i t艒na matua (1).

Ka matapaki i ng膩 whakaaro o te tuawahine ki te tiaki i te mana o t艒na p膩p膩 a Kaing膩kau te K墨ngi o Manawarea. Ahakoa i kahakina te K墨ngi i te kore whakarongo o t艒na p膩p膩. Hei te otinga o te pakiwaitara, kua riro mai te tuawahine i te K墨ngi, kua ora te mana o te K墨ngi (2).

I whakamahi te kaituhi i 膿tahi nuka reo hei hiki i te pakiwaitara (3).

Kia eke ki te Kaiaka me wherawhera te w膩hanga o te pakanga, te rirohanga o te K墨ngi. I oti noa te pakanga ka hoki te tuawahine me te K墨ngi ki t艒na k膩inga. Ka ahatia, ka whai noa i te oranga tonutanga an艒? Kua tau te rangimarie i waenganui i ng膩 iwi?

See all Te Reo Rangatira assessment resources